Zespół Szkół nr 2 w Krakowie

Katarzyna Tomala

wychowawczyni w Zespole Szkół Specjalnych nr 2 w Krakowie

O działalności krakowskiego Stowarzyszenia Pedagogów i Terapeutów

Nigdy nie rób niczego tylko dlatego, że musisz.
Jedynym powodem, żeby coś zrobić, jest fakt, że chcesz to
robić i że jest to słuszne i dobre dla ciebie

Robin S. Dharma

Zaczęło się od pytania: „Dlaczego?”

Oddział psychiatrii. Brr… Wszystkiego się można spodziewać! Jak tam trafisz, to koniec! Chorzy błąkają się po oddziale, nafaszerowani „psychotropami”, napadają na personel i drą się w niebogłosy.Hmm… Może prowadzą tam jakieś badania naukowe? Zresztą nieważne… Przecież przebywają tam same „czubki”, czyli „świry”, „psychole”, „szajbusy”, „przygłupy”, więc chyba nie robi to komukolwiek większej różnicy?

Przypomina mi to wstęp do horroru i na samą myśl, że miałabym w takim miejscu pracować, dostaję gęsiej skórki. Brr…! Nic dziwnego, że nikt tam nie chce trafić, bo niby „Za co i dlaczego”? Ale właściwie po co pytać, skoro nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie: „Dlaczego?” Bo „dlaczego” uczniowie obawiają się powrotu do „normalności”? Albo „dlaczego” rodzice naszych małych pacjentów obawiają się, że ich dziecko może zostać zepchnięte na margines klasowy, a rodzina na margines społeczny?

Czy też „dlaczego” pedagodzy pracujący na oddziale psychiatrii obawiają się, jak nauczycielszkoły publicznej potraktuje „szpitalne” oceny, które bywają wyższe ze względu na większą indywidualizację pracy, dostosowaną do możliwości, potrzeb i stanu psychofizycznego wychowanków?

Od myśli do czynu

Wizja powstała! Stało się jasne, że aby pomóc rozwiać obawy związane z powrotem uczniów do ich środowiska rodzinnego i szkolnego, a więc rozpocząć walkę ze stygmatyzacją i wykluczeniem osób chorujących psychicznie, trzeba zacząć działać, a te działania muszą:

Wizja zmieniła się w misję w 2007 roku. Wpis do Krajowego Rejestru Sądowego czarno na białym potwierdził początek istnienia Stowarzyszenia Pedagogów i Terapeutów (SPiT).

Pora na działania

Stowarzyszenie wspiera nauczycieli, uczniów i rodziców głównie poprzez organizację zajęć. Ich tematyka dotyczy problemów, z jakimi boryka się lub może się borykać młody człowiek, a razem z nim rodzice i nauczyciele, m.in.: anoreksji, seksualności w wieku dojrzewania, zaburzeń zachowania czy też depresji młodzieńczej. Oprócz oferowanych przez nas warsztatów, bierzemy udział w Miejskim Programie Ochrony Zdrowia Psychicznego „Zdrowy Kraków 2010–2012” pod tytułem „Wsparcie w procesie dorastania”. Jest to program profilaktyki zaburzeń psychicznych związanych z kryzysem adolescencji skierowany do I i II klas gimnazjalnych. Jego autorem jest prof. dr hab. Nauk med. Jacek Bomba, konsultant województwa małopolskiego w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży. Cel ogólny programu zakłada wypracowanie modelu interwencji systemowej w szkole, dzięki której przez wsparcie rodziców, nauczycieli i wychowawców stworzone zostaną możliwości udzielenia profesjonalnej pomocy dla uczniów z wysokim ryzykiem wystąpienia zaburzeń psychicznych, w tym uzależnień.

Do celów szczegółowych programu należą:

Na realizację Programu składa się kilka etapów:

  1. Określenie grupy młodzieży objętej programem (zgłoszone I i II klasy gimnazjów).
  2. Dostarczenie szczegółowej informacji o programie dyrekcjom gimnazjów, nauczycielom i rodzicom.
  3. Spotkania edukacyjne z rodzicami uczniów z grupy objętej programem.
  4. Przeprowadzenie badania przesiewowego.
  5. Analiza i interpretacja wyników badania.
  6. Przesłanie informacji z wynikami wszystkim rodzicom wypełniającym ankietę z uwzględnieniem terapeutycznej oferty dla uczniów z grupy ryzyka.
  7. Zapewnienie pomocy psychologicznej/psychoterapii dla uczniów wysokiego ryzyka.

Scenariusz spotkania z rodzicami i radami pedagogicznymi, również przebiega według określonego planu:

  1. Przedstawienie realizatorów Programu.
  2. Zapoznanie z celami i etapami realizacji Programu.
  3. Krótka charakterystyka okresu adolescencji (obszar biologiczny, psychologiczny i społeczny, normy zachowania w okresie dojrzewania – kryzys adolescencji).
  4. Opis zaburzeń depresyjnych okresu dojrzewania, ze zwróceniem szczególnej uwagi na sytuacje wymagające konsultacji u specjalisty (psychologa, psychiatry).
  5. Dostarczenie ulotki zawierającej podstawowe tezy Programu i adresy instytucji zajmujących się udzielaniem specjalistycznej pomocy dzieciom, młodzieży i rodzinom.

Każde spotkanie kończy się ewaluacją. Za pomocą informacji zawartych w wypełnionych ankietach, w zależności od grupy docelowej (rodzice, rada pedagogiczna), możemy wyciągać wnioski i weryfikować naszą pracę.

Wnioski ze spotkań z rodzicami:

Wnioski ze spotkań z radami pedagogicznymi:

Biorąc pod uwagę te i inne informacje zwrotne, stworzyliśmy zestawienie mocnych i słabych stron Stowarzyszenia.

Niewątpliwie do tych mocnych należy kompetencja i praktyka jego członków. Wysoko wyspecjalizowana kadra, w skład której wchodzą pedagodzy, psycholodzy, psychoterapeuci czy pielęgniarki pozwala na interdyscyplinarne i wieloaspektowe spojrzenie na problemy młodego człowieka. W razie potrzeby możemy również korzystać z pomocy konsultanta medycznego – dr med. Kingi Widelskiej, adiunkt Kliniki Psychiatrii Dzieci i Młodzieży CM UJ. Druga mocna strona to fakt, że nasze Stowarzyszenie jest organizacją pozarządową mającą osobowość prawną, a więc mogącą działać niezależnie od struktur szkolnych.

Oczywiście, nie jesteśmy doskonali. Bez wątpienia dowodem tego jest małe zainteresowanie naszą ofertą – zarówno ze strony szkół masowych, jak i szpitalnych. Zdajemy sobie sprawę, że powodem takiego stanu rzeczy jest prawdopodobnie niewystarczająca promocja naszego Stowarzyszenia w środowisku szkolnym. Obawiamy się jednak, że naszym najpoważniejszym przeciwnikiem jest nieustająca stygmatyzacja psychiatrii w środowisku szkolnym. Dlatego dalej będziemy poszukiwać sposobów na przełamywanie oporu i strachu przed chorobami psychicznymi.

Pragnę serdecznie podziękować Członkom Stowarzyszenia Pedagogów i Terapeutów za pomoc w opracowaniu artykułu.

(artykuł ukazał się w nr 1 z 2012 r. Zachodniopomorskiego Dwumiesięcznika Oświatowego)

SOJUSZNICY
i SPONSORZY SZKOŁY: